Bijdrage van Ton Trijsburg:

Naar aanleiding van enige discussie binnen de vereniging rond het onderwerp onreglementair gegooide boules is het volgende artikel van de hand van Leen van Aalsburg wellicht interessant om eens te lezen.

Artikel 23: De onreglementair gespeelde boule is weer terug! De vorige versie veroorzaakte nogal wat onduidelijkheid en gaf aanleiding tot vele vragen. De boule uit de verkeerde cirkel wordt niet meer met name genoemd, maar blijft uiteraard een onreglementair gespeelde boule.

Het is wellicht handig nog wat uitgebreider terug te komen op Artikel 23. Hierover heeft de reglementencommissie een nadere uitleg gegeven hoe om te gaan met onderstaande situaties, die u ongetwijfeld wel eens mee zult maken.

 

Iemand die niet aan de beurt is, speelt een boule. Wat moeten we doen? 

Eerst even de relevante artikelen uit het internationaal spelreglement petanque:


Artikel 15 Werpen van boules
De eerste boule van een werpronde wordt geworpen door een speler van de equipe die de toss heeft gewonnen of als laatste punten heeft behaald. Daarna werpt steeds de equipe die niet op punt ligt. (…)


Artikel 23 Onreglementair gespeelde boules Een boule die in strijd met de regels wordt geworpen is ongeldig en alles wat als gevolg daarvan is verplaatst, wordt op zijn oorspronkelijke plaats teruggelegd, mits deze was gemarkeerd. De tegenstander mag echter de voordeelregel toepassen en de worp alsnog geldig verklaren. De geworpen boule blijft dan geldig, en alles wat als gevolg van de worp is verplaatst, blijft op zijn nieuwe plaats liggen.

 

Artikel 15 schrijft voor wie wanneer aan de beurt is om een boule te spelen. Als de verkeerde equipe speelt, is dat in strijd met de regels, dus treedt artikel 23 in werking.
Als de benadeelde equipe de voordeelregel niet toepast, wordt alles teruggelegd waar het lag (alleen als het was gemarkeerd: wat niet was gemarkeerd mag ook niet worden teruggelegd). Bovendien wordt de onterecht geworpen boule uit het spel gehaald. Deze ongeldige boule wordt later in de werpronde ook niet meer alsnog geworpen.
Als de voordeelregel wel wordt toegepast, gaat het spel door alsof er niets aan de hand was. De nieuwe situatie bepaalt nu dus wie aan de beurt is om te werpen.

 

Wat moet je doen als er méér dan één boule ten onrechte is geworpen? 
Bijvoorbeeld: een equipe speelt drie boules op rij terwijl zij niet aan de beurt was. Mogen die dan alle drie uit het spel worden gehaald? De reglementencommissie is van mening dat dit niet het geval is. Hoewel artikel 18 het in de laatste alinea heeft over de tegenstander die een boule moet spelen om de voorgaande boule geldig te doen zijn, is de reglementencommissie van mening dat het niet-ingrijpen van de andere equipe deze medeschuldig maakt. Het is rechtvaardig om slechts de laatste onreglementaire boule uit het spel te halen en de overige als geldig te beschouwen. Door niet te protesteren heeft de tegenstander immers impliciet de voordeelregel toegepast. 

 

Overigens gold tussen april 2009 en januari 2011 (in de edities april 2009 en mei 2010 van het internationaal spelreglement petanque) een andere regel. Toen luidde artikel 23:


Artikel 23 Boules gespeeld vanuit de verkeerde werpcirkel Een boule die wordt geworpen van buiten de cirkel van waaruit het but is uitgeworpen is ongeldig en alles wat als gevolg daarvan is verplaatst, wordt op zijn oorspronkelijke plaats teruggelegd, mits deze was gemarkeerd. De tegenstander mag echter de voordeelregel toepassen en de worp alsnog geldig verklaren. De geworpen boule blijft dan geldig, en alles wat als gevolg van de worp is verplaatst, blijft op zijn nieuwe plaats liggen.

 

De reikwijdte van artikel 23 was dus kleiner. Dit leidde tot veel verwarring, omdat er voor (bijvoorbeeld) boules die te vroeg werden geworpen geen spelregel meer bestond. Het Congrès van de Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal (FIPJP) heeft, na klachten vanuit verschillende nationale bonden, in oktober 2010 aan deze verwarring een einde gemaakt door de regel van vóór 2009 weer in ere te herstellen.

 

Leen van Aalsburg NJBB scheidsrechter 2.